Financieel systeem

Nederland staat voor een enorme grondtransitie. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving is voor natuurherstel en extensivering van de landbouw honderdduizenden hectares nodig. Niet alleen voor biodiversiteit, maar ook om hardnekkige doelen voor stikstof en water binnen bereik te brengen. Maar hoe financier je zo’n transitie op schaal?

Over het tekort aan geld voor natuurherstel wordt veel gesproken. Terecht. Maar tegelijkertijd is veel geld opzoek naar investeerbare projecten. Wij denken dat de grootste bottleneck niet bij beschikbaarheid van geld zit. Maar bij het ontbreken van goede businesscases.

In Nieuw-Zeeland kreeg de Whanganui-rivier rechtspersoonlijkheid. In Spanje kreeg de Mar Menor, een zwaar vervuilde lagune, eigen rechten. Het idee: een ecosysteem wordt drager van rechten.

De economie wordt kwetsbaarder voor water-, bodem- en biodiversiteitsrisico’s. Corporates zoeken robuuste ketens. Financiers zoeken “nature-resilient” liefst “nature-positive” assets. Overheden zoeken uitvoeringskracht om de economie weerbaarder te maken.

De Europese Centrale Bank kondigde deze zomer aan dat ze vanaf 2026 een ‘climate factor’ gaat toepassen op obligaties die banken als onderpand gebruiken. Technisch? Ja. Maar het effect werkt breder door: niet alleen obligaties worden geraakt, (indirect) ook gewone leningen en kredieten.

Droogte, overstromingen, vervuild water, uitgeputte bodems en biodiversiteitsverlies. Waterschappen, waterbedrijven, boeren en foodbedrijven staan voor keuzes die steeds urgenter worden.

Financiële instellingen hebben voornamelijk activa op de balans die in waarde dalen bij het verergeren van klimaat-, biodiversiteits- en watercrises. Dat vormt een concentratierisico.

In Nederland lopen tientallen gebiedsprocessen voor natuur, water en stikstof. Maar veel ervan lopen vast. Waarom?

Stel je voor: een toekomst waarin waterkwaliteit niet alleen een ecologisch doel is, maar een economische drijfveer. Waar de staat van het grond- en oppervlaktewater niet alleen iets zegt over het milieu — maar over de waarde van de grond die erop rust.

Donkergroene ambities… Veel gebiedsplannen staan bol van de natuurdoelen: herstel van natuur en biodiversiteit en daardoor soms stimulering van recreatie en/of (eco)toerisme.